Bí ẩn tính cách người Việt: Giải mã những vấn đề xã hội bức xúc

25/08/2017 09:19 Số lượt xem: 149

Sáng 22/8/2017, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tổ chức Hội thảo “Bí ẩn tính cách người Việt: Giải mã những vấn đề xã hội bức xúc”. Tham dự Hội thảo có Đồngchí Nguyễn Đăng Túc – UVBTV, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm – Thành viên, Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước; Chủ tịch, Hội đồng chức danh Giáo sư ngành ngôn ngữ học; TS. Nguyễn Phương Bắc – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh; cùng Lãnh đạo, cán bộ các Sở, ban, ngành/ địa phương tham dự Hội thảo. 

GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm trình bày tại Hội thảo

Chủ đề bài thuyết trình của GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm là Bí ẩn tính cách người Việt – Giải mã những vấn đề xã hội bức xúc. Đây là một đề tài rộng lớn và phức tạp vì tính cách của một cá nhân hay một dân tộc là tổng thể nói chung những đặc điểm tâm lí ổn định, được biểu hiện trong cách cư xử với tự nhiên, xã hội. Tính cách của người Việt là những đặc điểm tâm lí được hình thành trong chiều dài lịch sử hàng nghìn năm, nó không phải là một hằng số bất biến mà luôn biến thiên cùng với sự biến thiên của thời gian và không gian. Bằng cách tiếp cận vấn đề dựa trên hai quan điểm đồng đại và lịch đại, cùng với cách phân tích khoa học, GS.TSKH Trần Ngọc Thêm đã khái quát có 5 đặc điểm nổi bật của tính cách người Việt. Thứ nhất là tính cộng đồng làng xã với hệ giá trị như tinh thần tập thể, tình đoàn kết, lòng biết ơn, tính dân chủ làng xã, tính trọng thể diện. Thứ hai là tính trọng âm với hệ giá trị là tính ưa ổn định, tính hiếu hòa bao dung, tính trọng tình đa cảm, tính coi trọng phụ nữ, tính chịu đựng nhẫn nhịn, lòng hiếu khách. Thứ ba là tính ưa hài hòa với hệ giá trị là tính quân bình âm dương (cặp đôi); tính mực thước; tính lạc quan vui vẻ ; tính ung dung; thiết thực. Thứ tư là tính kết hợp với hệ giá trị là khả năng bao quát tốt; khả năng quan hệ tốt. Thứ năm là tính linh hoạt với hệ giá trị là khả năng thích nghi với mọi hoàn cảnh; tính sáng tạo, biến báo. Những đặc điểm của tính cách người Việt đã hình thành nên những giá trị tổng hợp như lòng yêu nước và tinh thần dân tộc; lòng nhân ái; sự cần cù, hiếu học,…Bên cạnh đó, những phi giá trị nảy sinh trong tính cách người Việt cũng được GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm chỉ ra như thói khôn vặt, láu cá; thói tùy tiện, cẩu thả; thói chủ quan, kiêu ngạo; thói sùng ngoại; dĩ hòa vi quý,… Đây là những thói hư tật xấu cần được người Việt ý thức để loại bỏ ra khỏi cuộc sống của mình nhất là trong xu thế hiện nay khi Việt Nam đang hợp tác ngày càng sâu rộng với khu vực và thế giới.

Trong quá trình nghiên cứu về chất lượng quản trị địa phương, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội (Viện) nhận thấy phi giá trị phái sinh của văn hóa, nhất là văn hóa làng xã là một rào cản trong cải thiện và nâng cao chất lượng quản trị địa phương. Những phân tích của GS.TSKH Trần Ngọc Thêm sẽ là cơ sở để Viện tiếp tục nghiên cứu về tác động của phi giá trị phái sinh của văn hóa và văn hóa làng xã tới cải thiện chất lượng quản trị địa phương.

Quốc Bình- Viện Nghiên cứu PTKTXH Bắc Ninh