Xây dựng thành phố thông minh: Cần thiết phải nâng cao trình độ dân trí (kỳ 1)

31/12/2019 11:00 Số lượt xem: 92

Xây dựng thành phố thông minh sẽ gặp bế tắc nếu cư dân sinh sống trong thành phố đó không đủ khả năng sử dụng các dịch vụ được cung cấp bởi công nghệ, bởi hệ thống thông tin hiện đại.

1. Khái quát về thành phố thông minh

Khái niệm thành phố thông minh (TPTM) xuất hiện từ cuối những năm 1990 và đến nay có nhiều thay đổi. Ban đầu, TPTM được hiểu là đưa hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào quản lý, vận hành đô thị. Đến giữa những năm 2000, quan điểm xây dựng TPTM thay đổi, cho rằng “hạ tầng mềm” (xã hội, nguồn lực con người, sự tham gia của người dân/doanh nghiệp) quan trọng hơn và đặt nó  lên trên vai trò CNTT. Từ năm 2010 đến nay, xây dựng TPTM cần sự hội tụ đầy đủ của hạ tầng cứng (CNTT và các tiến bộ công nghệ) và hạ tầng phần mềm, nhằm tối ưu hoá các dịch vụ cho mọi người dân cũng như các doanh nghiệp (DN) và giúp đỡ tất cả các bên liên quan có được lợi ích về xã hội, kinh tế và môi trường.

Xây dựng TPTM được cho là giải pháp hữu hiệu để giải quyết các vấn đề phát sinh do sự gia tăng dân số và đô thị hóa. Để phát triển ĐTTM theo hướng bền vững, cần chú trọng 4 chủ thể sau: Chính quyền, người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. 4 chủ thể này là một hệ thống hữu cơ với nhau. Trong 4 chủ thể này thì người dân là chủ thể quan trọng nhất khi xây dựng. Vì vậy, để có thể xây dựng và vận hành tốt TPTM cần phải dựa trên nhu cầu thực tế, tức là lấy người dân làm trung tâm. Để làm được điều này cần phải nâng cao trình độ dân trí, để người dân có thể nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng TPTM đối với cá nhân và phát triển kinh tế xã hội nói chung.

2. Yêu cầu về trình độ dân trí để xây dựng thành phố thông minh

Đặt trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0, nâng cao trình độ dân trí ở Việt Nam để đáp ứng tiêu chí của TPTM cần thực hiện những yêu cầu cấp thiết sau: Tất cả người dân phải được phổ cập giáo dục, biết sử dụng máy vi tính; tiến tới ứng dụng các thiết bị thông minh như smart phone, sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong giải quyết các thủ tục hành chính…

Khi xây dựng một TPTM điều quan trọng là người dân sinh sống trong thành phố đó có đủ khả năng tiếp nhận các yếu tố “thông minh” của thành hay không. Đầu tiên là người dân phải đảm bảo đủ khả năng tài chính để đầu tư công nghệ, thiết bị để sử dụng các yếu tố thông minh của thành phố. Thứ hai, dân trí khu vực phải ở mức cao để sử dụng hệ thống công nghệ, thiết bị đã đầu tư. Điều kiện tiếp theo là phải có đội ngũ chuyên gia giỏi, trung thành với lợi ích chung để vận hành được các hệ thống của TPTM. Cùng với đó, thành phố cần có “chính quyền thông minh” và “lãnh đạo thông minh”; có được những điều này thì mới có hướng đầu tư đúng, phù hợp và huy động được mọi nguồn lực để đầu tư cũng như điều hành được TPTM, tạo sự kết nối trong thực hiện mục tiêu đề ra.

(Còn tiếp)

Hoàng Quyên – Viện Nghiên cứu phát triển KTXH