Hiệu quả cải cách hành chính thuế từ góc nhìn của doanh nghiệp tỉnh Bắc Ninh

26/11/2019 09:27 Số lượt xem: 62

Trong thời gian qua, ngành thuế đã có nhiều cải cách tiếp cận tới những chuẩn mực, thông lệ quốc tế nhằm hiện đại hóa, đơn giản hoá các thủ tục hành chính, tăng cường hỗ trợ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế chấp hành chính sách thuế tốt hơn. Qua khảo sát, đánh giá chỉ số năng lực cạnh tranh cấp Sở, ngành tỉnh Bắc Ninh (DDCI), nỗ lực của ngành thuế được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận và đánh giá tích cực hơn.

Hình 1: Biến động tích cực của một số chỉ số thành phần qua khảo sát DDCI

giai đoạn 2017-2018

Nguồn: Dữ liệu khảo sát DDCI Bắc Ninh năm 2017, 2018

Hiện nay 63 Cục Thuế và Tổng cục Thuế đều đã có trang thông tin điện tử cung cấp đầy đủ, đảm bảo tính minh bạch thông tin thuế. Ngành Thuế đã cung cấp 8 dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4, gồm: Kê khai hóa đơn qua mạng; kê khai sử dụng biên lai phí, lệ phí qua mạng; khai thuế qua mạng; nộp thuế điện tử; thu nhập cá nhân online; website hỏi đáp chính sách thuế; hoàn thuế điện tử; hệ thống cấp mã chống giả hóa đơn.

Năm 2018, đánh giá về việc tiếp cận thông tin, mức độ đáp ứng nhu cầu thông tin của doanh nghiệp thông qua trang thông tin điện tử, Cục Thuế tỉnh được đánh giá tốt nhất trong nhóm Sở, ban, ngành với 92,66% đối tượng khảo sát cho biết là đáp ứng được. Nội dung các thông tin mà cơ quan thuế cung cấp được cho là dễ hiểu, chi tiết theo từng nhóm thủ tục hành chính. Các văn bản hướng dẫn, trả lời của cơ quan thuế tập trung vào vấn đề vướng mắc mà doanh nghiệp hỏi.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đánh khá giá tốt về tính năng động của lãnh đạo Cục Thuế như: khả năng linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp; việc nắm bắt và xử lý được những bất cập, vướng mắc trong phạm vi quyền hạn với tỷ lệ cao nhất trong các Sở, ban, ngành.

Hình 2: Tỷ lệ hài lòng về Khả năng linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật

nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp (%)

Nguồn: Dữ liệu khảo sát DDCI Bắc Ninh năm 2017, 2018

Với sự chủ động thực hiện các chính sách hỗ trợ người nộp thuế: tổ chức hội nghị tập huấn chính sách thuế mới, tổ chức tuần hoặc tháng hỗ trợ người nộp thuế, biên tập nội dung hướng dẫn quyết toán thuế cho doanh nghiệp trên địa bàn, tăng cường bố trí cán bộ để giải đáp vướng mắc, trực tiếp trợ giúp hoặc hỗ trợ doanh nghiệp qua điện thoại trong việc kê khai, nộp thuế. Doanh nghiệp đánh giá việc thực hiện các chính sách hỗ trợ hỗ trợ doanh nghiệp tốt nhất (tỷ lệ năm 2018 là 89,57%, năm 2017 tỷ lệ này là 84.21%); đối thoại, trao đổi thông tin với doanh nghiệp tích cực nhất (73,11%); giải quyết vấn đề sau đối thoại, trao đổi thông tin hiệu quả nhất trong nhóm các Sở, ban, ngành (79,97%).

Đặc biệt, để hỗ trợ cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nắm bắt kịp thời các chính sách thuế mới cũng như thực hiện tốt chính sách pháp luật thuế, ngành thuế tỉnh thường xuyên tổ chức các hội nghị đối thoại với người nộp thuế, giúp doanh nghiệp tháo gỡ đến cùng những vướng mắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện tốt chính sách pháp luật đồng thời ngành thuế gặp gỡ, trao đổi nắm bắt thông tin, tình hình doanh nghiệp và giải quyết kịp thời vướng mắc cho doanh nghiệp. Theo kết quả khảo sát DDCI năm 2018, các yếu tố thành phần như: Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến cộng đồng doanh nghiệp; Phản ánh, kiến nghị, khiếu nại của doanh nghiệp luôn được giải quyết thỏa đáng; Giải quyết vướng mắc, tranh chấp trên tinh thần cầu thị của Cục Thuế được đánh giá cao nhất trong nhóm các Sở, ban, ngành.

Với những nỗ lực trong việc cắt giảm chi phí kinh doanh, doanh nghiệp đánh giá khá tốt về cán bộ, thủ tục và thời gian giải quyết thủ tục hành chính của ngành thuế: 87,93% doanh nghiệp được khảo sát DDCI cho biết “Thủ tục đơn giản, dễ thực hiện hơn”, đây là tỷ lệ cao nhất; 88,03% doanh nghiệp cho rằng cán bộ ngành thuế giải quyết công việc có hiệu quả hơn trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính hoặc các công việc liên quan tới các Sở, ngành/ địa phương (tỷ lệ này năm 2017 là 84,62%). Theo Báo cáo đánh giá cải cách thủ tục hành chính thuế- mức độ hài lòng của doanh nghiệp năm 2019 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI, sự phục vụ của công chức thuế và kết quả giải quyết công việc có sự cải thiện lớn nhất so với kết quả khảo sát năm 2016. Điều này minh chứng có sự tương đồng về kết quả trong quá trình đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp về thủ tục hành chính thuế.

Hình 3: Đánh giá của doanh nghiệp về “Thủ tục đơn giản, dễ thực hiện hơn” của ngành thuế (tỷ lệ %)

Nguồn: Dữ liệu khảo sát DDCI Bắc Ninh năm 2017, 2018

Bên cạnh đó, thuế là một trong những đơn vị được doanh nghiệp đánh giá hiện tượng nhũng nhiễu giảm khi giải quyết thủ tục hành chính hoặc các công việc liên quan tại các Sở, ngành/địa phương (năm 2018 là 25%; năm 2017 là 32,99%).

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp phải một số khó khăn chung trong việc tuân thủ các thủ tục hành chính thuế. Hệ thống chính sách thuế hiện nay vẫn bị đánh giá là phức tạp với nhiều văn bản và sự thay đổi liên tục, thiếu tính thống nhất khiến doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian nghiên cứu để có thể hiểu được yêu cầu của chính sách. Vẫn có tình trạng cán bộ thuế không giải đáp chi tiết các thắc mắc về thuế mà chỉ phản hồi chung chung, thiếu trọng tâm vấn đề. Đồng thời có một số khó khăn trong quá trình áp dụng hóa đơn điện tử (trình độ công nghệ thông tin, chi phí đầu tư trang thiết bị ban đầu của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ),…

Trong thời gian tới, từ góc nhìn của doanh nghiệp mong muốn cơ quan thuế tiếp tục duy trì và có thêm những cải thiện mới để rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí tuân thủ, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp chấp hành tốt chính sách pháp luật thuế như: chính sách thuế được thiết kế cần có tính ổn định, tiên liệu để doanh nghiệp chủ động bám sát và thích ứng được, hạn chế rủi ro phát sinh; tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục hành chính thuế; tăng cường tính minh bạch thông tin về việc thực hiện các quy định chính sách, thủ tục hành chính thuế, quy trình nghiệp vụ giải quyết thủ tục hành chính thuế để dễ dàng, thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp; nâng cao chất lượng các hình thức cung cấp thông tin, tiếp tục tổ chức đối thoại thường xuyên với người nộp thuế theo quy chế đã ban hành và tuyên dương kịp thời thành tích của các tổ chức, doanh nghiệp có ý thức chấp hành tốt nghĩa vụ nộp thuế, đóng góp số thu lớn cho ngân sách tỉnh; tăng cường kỷ luật, nâng cao năng lực công việc của cán bộ ngành thuế. Doanh nghiệp cũng mong muốn công tác thanh tra, kiểm tra thuế tích cực hơn, nâng cao khả năng hỗ trợ doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cũng cần sự đổi mới và hợp tác từ cộng đồng doanh nghiệp trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán, minh bạch hóa thông tin doanh nghiệp, đồng bộ việc ghi sổ kế toán với việc tính toán nghĩa vụ thuế từ đó mới có thể giảm được thời gian tuân thủ nghĩa vụ thuế, góp phần giảm thời gian nộp thuế.

 

Ths. Nguyễn Thị Thúy Yên - Viện Nghiên cứu Phát triển KTXH tỉnh