Tình hình công nhân lao động giai đoạn hiện nay; Đề xuất, kiến nghị thực hiện trong thời gian tới (kỳ 2)

21/11/2023 14:17 Số lượt xem: 17

Quá trình di cư và nhập cư vào tỉnh Bắc Ninh gây ra không ít “điểm nghẽn” về hệ thống hạ tầng xã hội, vì vậy cần phát triển hạ tầng đảm bảo quyền sống và lao động vui chơi và đảm bảo lành mạnh về thể chất và tinh thần có ý nghĩa quan trọng, biến người nhập cư thành nguồn lực, không chỉ cung cấp sức lao động mà còn mở ra khả năng khởi nghiệp, thu hút các nguồn vốn phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh bền vững.

2. Đề xuất, kiến nghị  

Trong thời gian vừa qua với sự chỉ đạo của Chính phủ và sự quyết tâm của các địa phương, cơ sở hạ tầng về trường học, bệnh viện đã được đầu tư xây dựng ở các địa phương có nhiều khu công nghiệp, và đã giảm tải những bức xúc liên quan đến nhu cầu của người lao động. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở hạ tầng này hoàn thiện nhưng không đáp ứng do gia tăng dân số cơ học tại các địa phương.

Thị trường lao động biến động nhanh, kéo theo việc xuất hiện nhiều hình thức lao động mới, vấn đề bảo vệ người lao động được thực hiện như thế nào là điều cần quan tâm. Vấn đề nhà ở và các thiết chế xã hội phục vụ công nhân, lao động còn nhiều khó khăn, bất cập. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện nhiều biện pháp, ban hành nhiều chính sách thúc đẩy thị trường nhà ở xã hội phát triển, góp phần ổn định chính trị, bảo đảm an sinh xã hội. Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2025, Bắc Ninh đáp ứng cơ bản nhu cầu về nhà ở cho người dân, bảo đảm chất lượng, giá cả phù hợp với điều kiện kinh tế người dân. Tính đến nay, toàn tỉnh có 21 dự án về nhà ở xã hội dành cho công nhân đã và đang triển khai thực hiện với tổng diện tích sử dụng đất 106 ha, gồm 29.364 căn hộ. Có 7 dự án đã hoàn thành và hoàn thành một phần, tổng diện tích đã hoàn thành là 444.000 m2 sàn, tương đương với 5.252 căn hộ. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng các đối tượng có nhu cầu về nhà ở nhưng chưa tiếp cận được với các dự án nhà ở dành cho công nhân còn khá phổ biến, các dự án nhà ở trong quá trình triển khai thực hiện còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu về tiến độ; số lượng nhà ở được đưa vào khai thác và sử dụng còn ít. Một số dự án đã được đầu tư xây dựng nhưng số công nhân đăng ký còn thấp do cư trú không ổn định. Do đó, loại hình nhà ở cho công nhân khu công nghiệp do người dân đầu tư xây dựng và quản lý là loại hình phổ biến. Vẫn còn tình trạng công nhân, lao động tại các khu công nghiệp phải tự thuê nhà trọ giá rẻ, chất lượng thấp nhưng giá cho thuê cao, ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống, dễ gây ra tình trạng mất ổn định về an ninh, trật tự.

Về nơi vui chơi giải trí dành cho công nhân lao động, đa số doanh nghiệp rất ít quan tâm đến nhu cầu sinh hoạt, giải trí cho người lao động; các hoạt động vui chơi, giải trí cho công nhân chưa được đầu tư nhiều, dẫn đến tình trạng người lao động không có điều kiện nghỉ ngơi thoải mái để tái tạo sức lao động sau cả ngày làm việc năng nhọc, mệt mỏi.

Với mục tiêu “kép” vừa phát triển bền vững khu công nghiệp và phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Tỉnh ủy, UBND và các sở, ngành có liên quan trong tỉnh luôn quan tâm và có sự chỉ đạo sát sao đối với phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng xã hội cho các khu công nghiệp. Trong thời gian tới, cần thực hiện những giải pháp hỗ trợ công nhân lao động nhằm tăng cường nguồn nhân lực phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh theo hướng bền vững.

- Thứ nhất, Dự báo phát triển kinh tế và xu hướng xuất, nhập cư của tỉnh. Từ đó làm căn cứ dự báo về dân số và người nhập cư trong quá trình phát triển các khu công nghiệp và phát triển đô thị; các chính sách phát triển hạ tầng, an sinh xã hội, hỗ trợ, nâng cao năng lực của người nhập cư; phẩm chất, lối sống, sự hòa nhập văn hóa của người nhập cư, đáp ứng yêu cầu xây dựng văn hóa Bắc Ninh bao dung và đậm đà bản sắc.

- Thứ hai, Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tổ chức đoàn thể đối với công nhân lao động hướng tới bình đẳng và công bằng tiếp cận dịch vụ xã hội. Mặt khác, việc đánh giá nhu cầu lao động cho sự phát triển kinh tế là việc làm cần thiết, từ cơ sở nhu cầu này các doanh nghiệp, cơ quan tuyển dụng lao động và các tổ chức nhà nước có liên quan có trách nhiệm lập ra chương trình đào tạo cụ thể.

- Thứ ba, Đảm bảo công tác an sinh xã hội, phát triển nhà ở và hạ tầng xã hội đáp ứng nhu cầu công nhân lao động. Đánh giá mối quan hệ giữa nhập cư phát triển nguồn nhân lực và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng xã hội khu công nghiệp. Làm căn cứ để đề xuất và điều chỉnh một cách hợp lý, chính xác, phù hợp quan điểm, định hướng và giải pháp nhằm phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng xã hội nhằm phát triển bền vững khu công nghiệp. Phát triển kết cấu hạ tầng xã hội cho các khu công nghiệp là việc làm cần thiết, không những đáp ứng riêng nhu cầu cho sự phát triển các khu công nghiệp, mà còn nhằm thực hiện được chiến lược tổng thể phát triển kinh tế - xã hội toàn tỉnh.

- Thứ tư, Có chính sách đào tạo và đào tạo lao động qua trường lớp để có chuyên môn, kỹ năng nghề đáp ứng đòi hỏi của giai đoạn mới. Bên cạnh đó, cần quan tâm chính sách giáo dục, tạo điều kiện cho con công nhân lao động ngoại tỉnh làm việc tại khu Công nghiệp được theo học trường công. 

- Thứ năm, Quan tâm phát triển khu vực phi nông nghiệp ở các vùng nông thôn và hỗ trợ lao động nông thôn học nghề mới khi đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp, thúc đẩy chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và từ khu vực kinh tế phi chính thức sang khu vực chính thức.

(Hết)

Ths. Nguyễn Thị Thùy- Viện Nghiên cứu Phát triển KTXH tỉnh Bắc Ninh